close
تبلیغات در اینترنت
الگو های تدریس فعال درس علوم تجربی

خشت اول...
نکاتی درزمینه تدریس دروس ابتدایی
تبليغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
اطلاعات سايت
نام کاربری :
رمز عبور :

رمز عبور را فراموش کردم ؟
آمار مطالب
کل مطالب : 79
کل نظرات : 60

بازديد امروز : 68 نفر
بارديد ديروز : 25 نفر
بازديد هفته : 164 نفر
بازديد ماه : 449 نفر
بازديد سال : 7,163 نفر
بازديد کلي : 136,382 نفر

افراد آنلاين : 1
عضويت سريع
نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد
پيوندهاي روزانه
کدهاي اختصاصي

کد متحرک کردن عنوان وب

Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت
پرینت

برای نمایش تصاویر گالری كلیك كنید


دریافت كد گالری عكس در وب




Up Page

آموزش علوم تچربی راهنمایی

پشتيباني
theme by
roztemp.ir
RSS

Powered By
Rozblog.Com
تبليغات
رزتمپ

الگو های تدریس فعال   درس علوم تجربی  



 


الگوي كار و بحث گروهي


مقدمه: امروزه در دنيا هيچ كاري در زمينه هاي علم فناوري، اقتصاد و حتي فكر و انديشه به صورت فردي انجام نمي شود. كارگروهي يكي از روش هاي اصلي تدريس در كلاس علوم است و بايد دانش آموزان را به كارگروهي واداريم.
هدف: كار و بحث گروهي، در عين اين كه يك روش آموزشي است، براي ما هدف نگرشي بسيار مهمي تلقي مي شود. كار گروهي فرصت ايجاد نگرش هاي مثبت نسبت به مدرسه و علم را در ذهن هاي دانش آموزان به وجود مي آورد و تعامل عاطفي را بين آنها تقويت مي كند.
انسان موجودي اجتماعي است. كار و بحث گروهي، دانش آموزان را با مشكلاتي كه در بزرگ سالي بر سر راه زندگي اجتماعي آنها وجود دارد، آشنا مي كند و راه مقابله و برطرف كردن مشكلات را به آنان مي آموزد. در واقع، اين تمريني كوچك براي رسيدن به زندگي اجتماعي بهتر است. در جريان كار گروهي، دانش آموزان علاوه بر تجربه اندوزي در تقسيم كار و مسئوليت، تجربياتي نيز در زمينه ي مديريت و سازمان دهي فعاليت ها به دست مي آورند.
شركت در كار و بحث گروهي باعث ايجاد يادگيري عميق تر و ماندگارتر مي شود.
نكات اجرايي: در حال حاضر، در كلاس هاي علوم به دانش آموزاني برمي خوريم كه در يك زمينه ي خاص داراي اطلاعاتي زياد و حتي بيشتر از معلم هستند. آنها معمولا˝اين اطلاعات را از طريق ديدن فيلم، مطالعه ي كتاب و حتي مسافرت و تجربه ي عملي كسب مي كنند. در بحث گروهي، معلم با ايجاد فضاي بحث گروهي، كلاس را از اطلاعات اين گونه دانش آموزان بهره مند مي كند و در عين حال، اين افراد نيز تشويق مي شوند.
در بحث و كار گروهي، معلم بايد مراقب باشد كه هيچ كدام از دانش آموزان، منزوي و گوشه گير نباشند و همه در كار گروهي مشاركت كنند. كار گروهي روحيه ي همفكري، همياري و همدلي را در دانش آموزان افزايش مي دهد و جلوي رقابت ناسالم را مي گيرد.
تعداد افراد گروه با توجه به نوع فعاليت متفاوت است و به امكانات كلاس و سن دانش آموزان نيز بستگي دارد. هم چنين تقسيم كا باعث ايجاد انگيزه و پويايي در گروه مي شود. معلم بايد مراقب باشد تا در حين انجام كار گروهي، دانش آموزان از موضوعي كه بايد در مورد آن بحث كنند و كار گروهي انجام دهند، منحرف نشوند و در صورت انحراف، بايد آنان را با روش هاي مناسب به سوي هدف اصلي سوق داد.
هدف اصلي در كار و بحث گروهي، انجام دادن كار به صورت گروهي است، نه به صورت انفرادي درگروه.
در كار گروهي، يكي از مشكلات اصلي شكل آرايش صندلي ها و نيمكت هاي كلاس است. تغيير آرايش كلاس با تشكيل كلاس در محيط خارج از كلاس، فرصت هاي مناسب و جذاب را براي يادگيري بهتر فراهم مي كند.
به عنوان نكته ي آخر در اين بحث متذكر مي شويم كه در اين روش نيز بايد جلوي افراط و تفريط را گرفت. انجام دادن كار گروهي نبايد به معناي نفي و فراموش كردن آن دسته از فعاليت هاي انفرادي باشد و روحيه ي اتكا به نفس را پرورش مي دهند.

 

روش پرسش و پاسخ


هدف: در كلاس درس، يكي ديگر از روش هايي كه به كارگيري آن دانش آموزان را به سمت يادگيري فعال سوق مي دهد، روش «پرسش و پاسخ» است. در يك كلاس فعال و خوب علوم، هم دانش آموزان و هم معلم سؤال كننده و پاسخ دهنده هستند. اما نكته ي اساسي چگونه پرسيدن و چگونه پاسخ دادن است.
پرسش هاي ما، در واقع بازتاب ميل دروني ما نسبت به فهميدن و دانستن است. اصولا˝ منشأ توليد علم و دانش بشر را مي توان همين كنجكاوي و ميل دروني دانست.
اهميت روش پرسش و پاسخ در آموزش علوم به حدي است كه آن را يكي از روش هاي مهم آموزش علوم مي دانند. اين روش، به روش سقراطي معروف شده است و ريشه ي تاريخي نيز دارد. در روش سقراطي، مربي با طرح پرسش هاي هدفدار، يادگيرنده را به سمت فهم مطالب مورد نظر هدايت مي كند.
نكات اجرايي: به دليل اهميت اين روش و براي ترويج به كارگيري آن در كلاس علوم، ما بايد درباره ي چگونگي پرسش و پاسخ اطلاعات كافي داشته باشيم. اصولا˝ پرسش ها به چند دسته تقسيم مي شوند:
الف- پرسش هاي تمركزدهنده: اين گونه پرسش ها توجه دانش آموزان را به موضوع فعاليت جلب مي كنند؛ مثلا"، وقتي معلم از دانش آموزان مي خواهد كه مشاهده كنند و پاسخ دهنده كه چه مي بينند، چه مي شنوند و چه لمس مي كنند يا اين كه دو چيز را مقايسه كنند، طرح اين پرسش ها سبب مي شود كه دانش آموزان فعاليت ها را دقيق تر و هدفدار انجام دهند.
ب- پرسش هاي مربوط به شمارش و اندازه گيري: پرسش هايي هستند كه باعث دقيق تر شدن انجام فعاليت مي شوند؛ پرسش هايي مانند: چه مدت، چندتا، چه مقدار، چه اندازه و غيره. چنين پرسش هايي باعث كمي تر شدن فعاليت ها مي شوند. يكي از هدف هاي ما اين است كه بچه ها مشاهدات كيفي خود را به مشاهدات كمي تبديل كنند.
پ- پرسش هاي مقايسه اي: اين پرسش ها دانش آموزان را به سمت مقايسه ي دو كميت، دو چيز يا دو پديده سوق مي دهند و آنان را به مشاهده گرايي دقيق تبديل مي كنند.
ت- پرسش هاي فعاليت پذير: اين پرسش ها دانش آموزان را به انجام دادن فعاليت دعوت مي كنند و آنان براي پاسخ دادن به اين پرسش ها مجبور به انجام دادن فعاليتي هستند؛ مثلا˝، وقتي مي پرسيم: «اگر يخ را حرارت دهيم، حجم آن چه تغييري مي كند؟» دانش آموز براي پاسخ دادن به اين پرسش بايد فعاليت مورد نظر را انجام دهد.
بهنرين نوع پرسش ها، پرسش هاي «فعاليت طلب» هستند؛ يعني، پرسش هايي كه دانش آموز را به انجام دادن فعاليتي براي پاسخ گويي و در نتيجه، يادگيري فعال وا مي دارند. با وجود اين كه پرسش هاي عمومي به طور كلي مي توانند به ايجاد و تقويت يك يا چند مهارت در دانش آموز بينجامد اما براي نيل به هر يك از مهارت ها نيز مي توان پرسش هاي اختصاصي مطرح كرد كه پاسخ گويي به هر كدام از آنها، دانش آموزان را به طور ويژه به يكي از مهارت ها مي رساند. پرسش ها را مي توان به دو گروه «هم گرا» و «واگرا» نيز طبقه بندي كرد.
پرسش هاي هم گرا: پرسش هايي هستند كه پاسخ مشخص و ثابتي دارند و پاسخ آنها به شرايط مختلف و نظر پاسخ دهنده بستگي ندارد.
پرسش هاي واگرا: پرسش هايي هستند كه از منظرهاي متفاوت مي توانند پاسخ هاي مختلفي داشته باشند و پاسخ آنها گاهي وابسته به زاويه ي ديد پاسخ دهنده است.
در مقابل هنر خوب پرسيدن، هنر خوب پاسخ دادن نيز وجود دارد. هر سؤال دانش آموز در واقع آمادگي او را براي يادگيري نشان مي دهد. اين محرك يادگيري نقطه ي عطف كار معلم است و معلم بايد اين فرصت را غنيمت بشمرد. هنگام مواجه شدن با پرسش دانش آموز، راه هاي متفاوتي براي پاسخ دادن وجود دارد؛ بعضي از معلمان پاسخ سؤال را مستقيم و به طور كامل در اختيار دانش آموز مي گذارند. بعضي ديگر، پرسش را به خود دانش آموز برمي گردانند و بعضي نيز براي يافتن ، كتاب ها، مجله ها و منابع ديگري را به دانش آموزان معرفي مي كنند. گاهي هم مي توان پرسش دانش آموز را به سمت يك فعاليت مناسب هدايت كرد.
گاهي عكس العمل معلم نسبت به سؤالات مطرح شده، در دانش آموزان بسيار مؤثر است؛ مثلا˝، اظهار تعجب، شگفتي و علاقه ي معلم باعث جلب توجه بقيه ي دانش آموزان به سؤال مي شود. پس هنگام پاسخ دادن به سؤالات دانش آموزان، اصل اين است كه معلم از دادن پاسخ صحيح بپرهيزد؛ يعني آنها را در مسير يادگيري فعال قرار دهند.
معلم هنرمند، معلمي است كه پرسش هاي دانش آموزان را به يك سلسله فعاليت هاي يادگيري تبديل كند تا دانش آموزان با انجام دادن، اين فعاليت ها، به پاسخ پرسش خود برسند.
معلم بايد بتواند، در بسياري از موارد با شهامت كلمه ي «نه» را به زبان آورد. «نه» گفتن معلم به دانش آموزان ياد مي دهد كه او داناي كل نيست. بهترين روش پاسخ گويي به پرسش ها اين است كه معلم به دانش آموزان بگويد: «بچه ها، بياييد با هم ياد بگيريم.»
اين كار ترس ندانستن را از دانش آموزان مي گيرد و در ضمن، باعث ايجاد رابطه ي عاطفي بين معلم و آنها مي شود.

 

الگوي تدريس   (بر اساس ساخت گرايي)


مقدمه:
از نظر طبقه بندي، روش ساخت گرايي جزو روش هاي فعال و اكتشافي است كه بر توليد، كنترل و تعميم دانش تأكيد مي كند.
در فرآيند تدريس ساخت گرايي معلم و همه ي امكانات تسهيل كننده هستند و جزو خدمات آموزشي به حساب مي آيند. بنابراين، در اين روش، دانش آموز نقش اساسي را ايفا مي كند.
هدف: جستجوي فعالانه فراگيرندگان از طريق فعاليت هاي گوناگون براي كشف راه حل ها، مفاهيم، اصول و قوانين، يكي از اهداف مهم در اين روش است. داشتن روحيه ي كاوشگري براي ايجاد سؤال، طراحي، اجرا، ابداع و به دست آوردن جواب، يكي از ويژگي هاي ساخت گرايي است.
اين الگوي تدريس از پوياترين و كارآمدترين، الگوهاي تدريس است كه در بسياري از كلاس هاي دنيا با موفقيت در حال اجرا است.

مراحل اجراي الگو
الگوي تدريس حاضر در 5 مرحله برنامه ريزي و اجرا مي شود؛ مراحل مورد نظر عبارت اند از:
1- درگير گردن
2- كاوش
3- توصيف
4- شرح و بسط (گسترش)
5- ارزشيابي
.
مرحله اول: درگير شدن
اين مرحله براي جلب توجه كلاس به موضوع مورد آموزش و ايجاد هيجان و انگيزش در فراگيران طراحي شده است. يك سؤال جالب، يك داستان نيمه تمام، يك عكس خوب، ارائه يك فعاليت مناسب علمي و يا ... مي تواند مورد استفاده معلم قرار گيرد در آموزش درس حشرات معلم براي اجراي اين مرحله مي تواند در صورتي كه امكانات محيطي اجازه مي دهد به افراد گروه فرصتي بدهد تا در يك مدت زمان تعيين شده در محيط اطراف خود به دنبال جمع آوري حشرات باشند. بچه هايي كه در پايان اين مدت به كلاس باز مي گردند هيجان زده و با انگيزه كافي آماده اند تا در ادامه كار با معلم همراه باشند. در صورتي كه چنين امكاني در اختيار نباشد معلم مي تواند با پيش بيني كه از جلسه قبل انجام مي دهد از هر گروه بخواهد تا يك نوع حشره با خود به كلاس بياورند و در غير اين صورت مي تواند تصاوير جالبي از انواع مختلف حشرات را با خود به كلاس بياورد و يا حداقل از تصاوير كتاب استفاده كند.
مرحله دوم : كاوش
در اين مرحله كه مطالعه بعد از انگيزه مي باشد معلم از گروه ها مي خواهد تا به مشاهده ي حشرات بپردازند. در اينجا مشاهدات دانش آموزان از حشرات مي تواند شامل مشاهده رفتار و اجزاي ساختمان بدن حشرات باشد. همه ي گروه ها فعال و به جستجو و مطالعه مشغول هستند. ضمن اينكه از وسايل ساده اي مانند ذره بين و ... نيز استفاده مي كنند. در تمام لحظات گروه يادداشت برداري مي كند. اطلاعات خود را از بدن حشره و رفتار آن يادداشت مي كند.
 

رفتار

ساختمان بدن

پرواز مي كند.
دو شاخك دارد.
به محرك پاسخ مي دهد.
......................
......................

6 پا دارد.
......................

در واقع ايجاد و تقويت هماهنگي مغز و دست در حين كسب تجربه از اهداف مهم اين مرحله است. اين مرحله به دانش آموزان در ايجاد يك قالب و چهارچوب فكري براي تشكيل مفاهيم جديد كمك مي كند.
در اين مرحله معلم نقش راهنما دارد.
مرحله سوم: توصيف
در اين مرحله معلم بايد رشته ي كار را به دست دانش آموزان بدهد.
دانش آموزان براي كار و فعاليت انجام شده توضيح منطقي و مستدل ارائه مي دهند و به توصيف مشاهدات مي پردازند. بحث بين دانش آموزان آغاز مي شود. بچه ها سعي مي كنند از معلم سؤال كنند. ولي معلم پاسخ نمي دهد و تلاش مي كند با توصيف، دانش آموز به دنبال نام علمي حشره بگردد.
شاگردان اطلاعاتي را به دست آورده اند. آنها حشرات را پيدا كرده اند، مشاهده ي دقيق انجام داده اند و مشاهدات خود را توصيف كرده اند. فقط نام هاي علمي را نمي دانند و معلم بايد به عنوان يك راز آن را تا آخر برنامه نگه دارد.
مرحله چهارم: شرح و بسط
بچه ها خوشحال هستند و چون با انگيزه كار را شروع كرده اند اطلاعات زيادي به دست آورده اند. آنها به كتاب هاي مختلف، دائرة المعارف ها، نرم افزارهاي كامپيوتري و ... مراجعه مي كنند. معلم فقط به بچه ها راه جمع آوري اطلاعات را ياد مي دهد و نشان مي دهد كه چگونه مي توانند خودشان مشكلات را حل كنند. در اين مرحله مثال هاي اضافي و موارد بيشتري درباه مفاهيم اصلي درس ارائه مي گردد و از دانش آموزان خواسته مي شود تا از آموخته ها و يادگيري هاي قبلي براي گسترش و بسط و تعميم به ديگر مفاهيم استفاده كنند و به اين ترتيب در اين مرحله معلم خوشحال است كه خود حشره شناس نيست ليكن بچه ها را براي تلاش بيشتر و بررسي دقيق تر هدايت كرده است.
مرحله پنجم: ارزشيابي
ارزشيابي مستمر در طول انجام فعاليت و از مرحله اول آغاز شده است. در اين مرحله براي ارزشيابي پاياني معلم مي تواند از يك روش بسيار جالب استفاده كند به اين صورت كه از هر گروه بخواهد گزارش كاملي از رفتار، ساختمان و ... حشرات توصيف كنند.
سپس گزارش را در اختيار گروه ديگر يا حتي كلاس ديگر قرار دهد تا بر اساس توصيفي كه از حشره در گزارش شده شكل حشره را بكشند.
مسلم است كه هر چه توصيف دقيق تر باشد نقاشي هم كامل تر است و مثلا" اگر در يك نقاشي، حشره شاخك نداشته باشد يعني توصيف كامل نبوده است. حتي يك نوع خود ارزيابي مي تواند صورت گيرد و خود گروه بر اساس معيارهاي تعيين شده از سوي معلم تشخيص خواهند داد كه شكل كشيده شده تا چه حد كامل بوده است و اين بستگي به انتظار معلم و نوع ارزشيابي دارد.
به طور كلي الگوي در افزايش سواد علمي در درس علوم و رياضي و دروس ديگر كاربرد دارد و بسيار موفق بوده است.
مثال ديگر موضوع: گل علوم اول و دوم راهنمايي
مرحله اول: درگير كردن
معلم : بچه ها امروز مي خواهيم يك كارگروهي بسيار جالب و هيجان انگيز انجام دهيم. فصل بهار است و موضوع فعاليت امروز ما نيز گل ها هستند هر گروه تلاش كنيد در مدت زمان 5 الي 10 دقيقه حداقل يك نمونه گل از محيط اطراف انتخاب كنيد ولي از چيدن گل خودداري كنيد. در صورت نبودن گل در محيط، گروه ها مي توانند از تصوير يك گل، گل مصنوعي، گل خشك و ... استفاده كنند.)
گروه مينا: (هيجان زده) ما گل زيبايي پيدا كرده ايم.
گروه رعنا: گل ما رنگ قشنگي دارد و بسيار خوشبو است.
..............................................................................................
مرحله دوم: جستجوگري (كاوش)
معلم: حالا كه هر گروه گلي براي خود انتخاب كرده اند گروه ها فرصت دارند تا ساختمان، اجزا و رفتار گل هايي را كه انتخاب كرده اند بررسي كنند. مي توانيد از ذره بين هم براي مشاهده ي اجزاي گل استفاده كنيد.
گروه مريم: منظور از مشاهده ي اجزاي گل چيست؟
معلم: شما مي توانيد از همه ي حواس خود براي مشاهده ي اجزاي گل و رفتار آن استفاده كنيد و با دقت يادداشت برداري كنيد.
(گروه هاي دانش آموزي همه در نهايت كنجكاوي به جستجو براي شناخت اجزاي گل و رفتار آن مي پردازند.)
گروه رعنا با استفاده از كتاب جدول مقابل را تشكيل مي دهند.
 

اجزاي گل

رنگ

شكل

رفتار گل

1- كاسبرگ
2-
پرچم
3- .........
4- ..........
...................

سبز
...............
..............
................
..................

برگ مانند
..................
....................
..................
 ...............

................
...................
.................
..................
..............

 
نمونه جدول گروه رعنا
مرحله سوم: توصيف
معلم: گروه هاي دانش آموزي حالا شما به توصيف مشاهدات خود از اجزا و رفتار گل بپردازيد و براي آنچه كه مشاهده كرده ايد توضيح و استدلال منطقي ارائه دهيد.
گروه مينا:
در گروه با دوستان خود به بحث و گفتگوي مي پردازند و در پايان اين بحث و گفتگوي علمي آنها به خوبي مي توانند قسمت هاي مختلف يك گل را شناسايي و رفتار گل را توصيف كنند.
آنها فقط نام علمي گل را نمي دانند.
معلم: گروه ها در اين مرحله براي جمع آوري اطلاعات بيشتر و دقيق تر كردن بررسي خود بايد به منابع اطلاعاتي كه در اختيار داريد مراجعه كنيد .
گروه مريم: منظور شما از منابع اطلاعاتي چيست؟
معلم: مراجعه شما به كتابخانه مدرسه، گلفروشي، باغبان، دائرة المعارف نرم افزارهاي كامپيوتري و ...................... مي تواند منابع اطلاعاتي شما باشند.
(گروه ها تلاش براي جمع آوري اطلاعات و پيدا كردن نام علمي گل را شروع مي كنند.)
معلم: شما خود گل مورد نظرتان را پيدا كرده ايد، آن را مشاهده كرده توصيف نموده، اطلاعات بدست آورده ايد و نام علمي گل مورد نظر خود را به دست آورده ايد.
معلم: حالا هر گروه گل انتخابي خود را به ديگر گروه ها نشان دهند و با هم تبادل تجربه در تفاوت ها و شباهت هاي گل هاي خود بنماييد.
گروه رعنا: شما مي توانيد نام گياه اين گل را به ما بگوييد
 معلم: من يك گياه شناس نيستم، شما مي توانيد با مراجعه به منابع اطلاعاتي كه در اختيار داريد به نام گياه مورد نظر دست يابيد. و به اين ترتيب مسائل و مشكلات خود را در زندگي نيز رفع كنيد.
مرحله پنجم: ارزشيابي
معلم مرحله به مرحله گروه ها را تحت نظر داشته و انتظارات خود را در دفتر يادداشت خود ثبت مي كند. در مرحله چهارم ارزشيابي مستمر را به كارگروهي اختصاص مي دهد.
ارزشيابي پاياني
معلم: گروه ها توصيف خود را از گل انتخابي خود بنويسند اين كار را با دقت كامل انجام دهيد. زيرا براي معرفي هر يك از اجزاي گل و رفتار آن نمره ي جداگانه منظور مي شود.
معلم: گروه رعنا شما گزارش گروه مينا را بگيريد و بر اساس توصيف ارائه شده در گزارش شكل گل انتخابي گروه مينا را رسم كنيد. و گروه مريم شما هم گزارش گروه .........................
معلم: هر يك از گروه ها دقت كنند نسبت به معيار تعيين شده روي تابلو نمره گروه مورد ارزيابي خود را معين كنند.


 

 

الگوي بديعه پردازي يا نوآفريني


مقدمه: درگذشته درباره ي خلاقيت اين تصور وجود داشت كه خلاقيت امري ذاتي است ونمي توان آن را آموزش داد و خلاقيت ويژه خلق آثار بزرگ هنري است. ولي بنابر نظر «گوردون» جريان خلاقيت را مي توان شرح داد و پرده از مراحل آن برداشت و خلاقيت فعاليت پوشيده و اسرارآميز نيست. وي چنين اظهار مي دارد كه خلاقيت را در فعاليت هاي روزانه مي توان ديد و مي توان فعاليت هاي روزانه را خلاقانه كرد.
ديدگاه هاي حاضر نيز اين اميدواري را به وجود آورده است كه مي توان خلاقيت را ياد گرفت و ياد داد.
هدف: هدف اساسي نوآفريني يا بديعه پردازي شكستن سد قواعد مرسوم و ايجاد راه هاي جديد براي حل مسائل مي باشد. اين روش به منظور كمك به افراد براي شكستن زمينه هاي ذهني قبلي و پيداكردن راهي مناسب براي انديشيدن به طرز جديد به موضوع مي باشد.
مراحل اجراي الگو
1- توصيف شرايط موجود – در اين مرحله، معلم از دانش آموزان مي خواهد كه به توصيف و تشريح شرايط حاضر يا موجود بپردازند. در مرحله ي نخست، دانش آموزان آنچه را از شرايط مي فهمند، توصيف مي كنند.
2- قياس مستقيم- در اين نوع قياس موارد ناآشنا را آشنا مي كنيم.
مثال: معلم: به نظر شما تبخير شبيه به چه چيزي است؟
دانش آموزان قياس هاي مستقيم را مطرح مي كنند و آنها بر روي تخته سياه نوشته مي شوند.
قياس هاي مستقيم احتمالي عبارتند از:
- تبخير شبيه يك گردباد است.
- تبخير شبيه فرار كردن پرنده ها از قفس است.
- تبخير شبيه بازشدن ناگهاني در نوشابه هاي گازدار است.
پس از آن كه فهرستي از قياس هاي مستقيم آماده شد انتخابي از بهترين قياس مستقيم صورت مي گيرد.
3- قياس شخصي- در مرحله ي قياس شخصي، فراگيرندگان بين خود و مفهوم انتخاب شده، هم سويي و هم دلي ايجاد مي كنند، خود را در درون قياس و آن را در قالب خود شرح مي دهند و احساسات و تمايلات و انگيزه هاي خود را بيان مي دارند. براي بيان قياس شخصي، احساس نزديكي و يكي شدن با مفهوم، بسيار ارزشمند است و در خلاقيت شخصي، اثر زيادي دارد.
معلم: مايعي در حال تبخير است اگر قرار باشد شما به جاي مولكول هاي سطح مايع باشيد، چه مي كرديد.
برخي قياس هاي شخصي ارائه شده از سوي دانش آموزان عبارتند از:
- به جايي مي رفتم كه كسي نزديكم نباشد و از همه دوري مي جستم.
- به بالا مي رفتم و وقتي احساس تنهايي و سرما مي كردم دوباره برمي گشتم.
- به هوا مي رفتم و هرچه بر سرم مي زدند باز هم به راه خود ادامه مي دادم.
4- قياس تعارض- در اين مرحله معلم از دانش آموزان مي خواهد بر اساس توصيف هاي ارائه شده در قياس شخصي مفاهيم متضاد ارائه نمايند و سپس از ميان اين قياس ها بهترين را انتخاب كنند.
معلم: دو عبارت كه با هم در تضاد هستند و شما آنها را به كار برده ايد انتخاب كنيد.
دانش آموزان : سرد و گرم- دور و نزديك- رانش و ربايش
5- قياس مجدد مستقيم و شخصي- در اين مرحله تعارضات مجددا˝ از طريق قياس مستقيم و شخصي ادامه مي يابد.
معلم: خود را به جاي مولكول هاي آب كه گرم شده اند و مولكول هاي بخار آب كه سردشده اند بگذاريد و در اين مورد توضيح دهيد.

 

الگوي دريافت مفهوم


هدف: اين روش در تقويت مهارت هاي اساسي تفكر بسيار مؤثر بوده و در حقيقت اين الگو ماهيت تفكر را كشف مي كند و با اجراي اين الگو چگونه فكر كردن را به فراگيران مي آموزيم اين الگو براي هدايت شاگردان به يك مفهوم تدوين مي شود.
مراحل اجراي الگو
1-عرضه مطالب – در اين مرحله معلم مطالب را در دو قالب مثبت و منفي ارائه مي دهد بنابراين مطالب بايد قبلا" دسته بندي شده و در قالب نمودار، تصاوير، جداول و يا نوشته هايي بر روي تابلو آماده ي ارائه شود در اين مرحله معلم براي فراگيران مشخص مي كند كه مفهومي را در ذهن دارد كه بايد به آن پي ببرند و سپس بعضي مطالب ارائه شده را با آري و برخي ديگر را با خير مشخص مي كند آري ها همان مفهومي را نشان مي دهد كه در ذهن معلم است در واقع هر مطلبي كه ارائه مي شود مثالي منفي يا مثبت از آن مفهوم مي باشد و در اين مرحله معلم به فراگيران مي گويد كه در همه ي مثال هاي مثبت مفهومي مشترك است كه وظيفه ي آنها ايجاد فرضيه اي درباره ي ماهيت آن مفهوم است بنابراين موارد مطرح شده بايد از پيش منظم شده و با نشانه هاي «آري» و «خير» عرضه شوند و در اين مرحله مثال ها بايد كاملا" سازمان يافته باشند.
2-دستيابي به مفهوم- در اين مرحله فراگيران به مقايسه مثال ها و موارد مطرح شده مي پردازند و به دنبال عامل يا عوامل مشتركي بين مثال هاي مثبت مي گردند و فرضيه هايي مي سازند و مباحثاتي نيز مي تواند صورت گيرد. در صورت لزوم معلم بايد مثال هاي بيشتري ارائه كند و دانش آموزان را به سوي مفهوم مورد نظر هدايت كند وقتي اغلب دانش آموزان روي يك فرضيه به توافق رسيدند بايد مثال ها و موارد جديدي به آنها عرضه شود تا مثبت يا منفي بودن آنها را تعيين كنند و خود فراگيران نيز در اين قسمت مي توانند نمونه هاي جديدي را مطرح كنند.
3- نامگذاري مفهوم و تحليل جريان دريافت مفهوم
در اين مرحله معلم به نامگذاري و تعريف مفهوم مي پردازد و نام تخصصي مفهوم را اگر وجود داشته باشد عنوان مي كند و در آخر دانش آموزان به تحليل راهبردهايي كه به وسيله ي آن به مفهوم و يا مفاهيم دست يافته اند، مي پردازند.
در حقيقت بعد از آنكه دانش آموزان به مفهوم دست يافتند بايد از آنها خواست تا مراحل تفكر خود را در حين دستيابي به مفهوم يك به يك نقل كنند و افكاري را كه در هر مرحله، به ذهنشان خطور كرده شرح دهند بايد از آنها خواست كه بگويند در ابتدا چه فكر مي كردند چرا اينگونه فكر مي كردند و يا چرا فكر خود را تغيير دادند فايده اين كار اين است كه مياحثه اي بين دانش آموزان صورت مي گيرد كه در پي آن دانش آموزان به تحليل راهبردهايي كه به وسيله ي آن به مفاهيم دست يافته اند مي پردازند اينكه در اذهان دانش آموزان چه مي گذرد و چه فرضيه هايي در مراحل اوليه در ذهن آنها شكل گرفته و چگونه اين فرضيه ها را آزموده اند بسيار مهم است زيرا مي توان به اين طريق نحوه ي تفكر دانش آموزان را بررسي كرد به اين ترتيب هم تمرين هايي براي دريافت مفهوم در اختيار داريم و هم اينكه دانش آموزان مي توانند با تغيير در راهبردها و آموختن راهبردهاي جديد توانايي بيشتري در دريافت مفهوم پيدا كنند.
مثال:
فكرهاي امين
من به نوعي از تغييرات فكر مي كنم كه نتيجه ي آنها توليد ماده جديد با خواص و ساختار شيميايي متفاوت است. تصاويري كه با «بله» مشخص شده اند آن نوع تغيير را نشان مي دهند كه مورد نظر من است.

 

الگوي تدريس مبتني بر نظريه فرا شناخت


مقدمه:
فرا شناخت عبارت است از آگاهي فرد بر نظام شناختي خود و كنترل و هدايت آن در ادبيات روان شناسي، شناخت را معمولا˝ مترادف با تفكر مي آورند. بنابراين، فراشناخت را مي توان آگاهي بر جريان تفكر و كنترل و هدايت آن هم تعريف كرد. جريان شناخت در نظريه روان شناسي شناخت انسان را عبارت مي دانند از:
دريافت، پردازش، نگهداري و انتقال اطلاعات، فراشناخت فعاليتي است كه كنش هاي مربوط به چهار عنصر يادشده را در برمي گيرد و بر آنها نظارت دارد.
معلمان در مدارس بايد ابتدا دانش آموزان را به روش دريافت، پردازش و نگهداري و انتقال درست اطلاعات فراخوانند و سپس آنها را ترغيب كنند تا جريان فعاليت هاي ذهني را كه انجام مي دهند، مورد بازنگري و اصلاح قرار دهند.
هدف:
هدف اساسي نظريه فرا شناخت كمك به دانش آموز براي انديشيدن و پرورش مهارت فكر كردن است. هدف ديگر آموزش فراشناخت، پرورش مهارت هاي انتقال يادگرفته ها در موقعيت هاي متعدد است.
راهبردهاي فرا شناخت داراي اهميت فوق العاده است، و در آموزش دروس متعدد از آنان بهره گرفته مي شود. راهبردهاي فرا شناختي، نيازهاي يادگيري فراگيران را برطرف مي سازد. راهبردها آن دسته از فعاليت هاي ذهني و عملي هستند كه راه رسيدن به هدف ها را هموار مي سازند.
موضوع: ميكروب ها (آغازيان ساده)
هدف كلي: آشنايي با طبقه بندي جانداران ذره بيني، صفات عمومي و ساختماني آنها و اثراتي كه در زندگي ما دارد.
مراحل اجراي الگو
مرحله نخست: آماده سازي
در مرحله آماه سازي معلم تلاش مي كند تا دانش آموزان را ترغيب كنند 3 دسته فعاليت را انجام دهند .
- تصميم گيري درباره هدف
- پيش بيني روش حل مسئله و انتخاب راهبرد
- بررسي دانش پيشين مورد نياز
با استفاده از تصوير توجيهي براي به دست آوردن تعريف ميكروب

درباره : روش های تدریس ومدیریت نوین , علوم , علوم , علوم , علوم , علوم , علوم ,
امتياز : نتيجه : 4 امتياز توسط 4 نفر مجموع امتياز : 55

بازديد : 1227
[ دوشنبه 15 اسفند 1390 ] [ 10:49 ] [ عزت اله حسن وند ]
مطالب مرتبط
آخرين مطالب ارسالي
سایت دانلود کتب درسی کلیه پایه ها تاريخ : دوشنبه 22 اردیبهشت 1393
بدون شرح تاريخ : یکشنبه 19 آبان 1392
جانوران بي مهره تاريخ : شنبه 11 آبان 1392
کاربانقاله تاريخ : پنجشنبه 04 مهر 1392
آموزش درس به درس رياضي پايه ششم تاريخ : سه شنبه 02 مهر 1392
فیلم گیاهان گوشتخوار علوم ششم ابتدایی تاريخ : پنجشنبه 28 شهریور 1392
پاورپوینت های درس تفکر و پ تاريخ : پنجشنبه 28 شهریور 1392
ارسال نظر براي اين مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی
.: Weblog Themes By roztemp :.

درباره وبلاگ

پروردگارا... ما را مددکن تا دانش اندکمان، نه نردبانی باشد برای فزونی تکبر و غرور، نه حلقه ای برای اسارت و نه دست مایه ای برای تجارت بلکه گامی باشد برای تجلی انسانیت و متعالی ساختن زندگی خود و دیگران.
جست و جو